Zmiana czasu w nocy z 24 na 25 października — kto przepracuje 9 godzin i ile dostanie za tę jedną dodatkową

W nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października 2026 r. cofamy zegary z godziny 3:00 na 2:00. Dla większości ludzi to godzina snu w prezencie. Dla osób, które akurat stoją na nocnej zmianie — w szpitalu, w ochronie, w produkcji ciągłej, w hotelu czy za kierownicą — to godzina pracy więcej, za którą należy się konkretna kwota. Pół roku później sytuacja się odwraca: w nocy zmiany na czas letni zmiana trwa o godzinę krócej, a pensja nie może z tego powodu stopnieć. Poniżej liczby, podstawy prawne i ściąga dla osoby, która układa grafik.

Kiedy dokładnie i co mówi rozporządzenie

Daty nie są kwestią zwyczaju — wyznacza je rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 (Dz. U. poz. 539). Zgodnie z jego § 2 czas letni odwołuje się w 2026 r. 25 października o godzinie 3:00, przez zmianę wskazań zegarów z 3:00 na 2:00.

Podstawa: art. 2 i 3 ustawy z 10 grudnia 2003 r. o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. poz. 144); § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r. (Dz. U. poz. 539).

Jesień: 9 godzin na zmianie — co się należy

Pracownik rozpoczyna zmianę o 22:00 i kończy o 6:00. Na zegarze to osiem godzin jak zwykle, ale między 2:00 a 3:00 zegar cofa się o godzinę, więc faktycznie przepracuje 9 godzin. Dziewiąta godzina przekracza dobową normę czasu pracy, a więc jest pracą w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 1 KP). Należą się za nią trzy rzeczy:

• Normalne wynagrodzenie za przepracowaną godzinę — liczone ze stawki osobistego zaszeregowania.
• Dodatek 100% — bo nadgodzina przypada w porze nocnej (art. 151¹ § 1 pkt 1 lit. a KP). Nie 50%, jak przy zwykłej nadgodzinie w dzień.
• Dodatek nocny za 9 godzin — przysługuje za każdą faktycznie przepracowaną godzinę w porze nocnej, w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia (art. 151⁸ § 1 KP).

Zamiast dodatku pracodawca może oddać czas wolny (art. 151² KP): godzina za godzinę, jeśli pracownik złoży pisemny wniosek, albo półtorej godziny za godzinę, jeśli decyzja wychodzi od pracodawcy. W obu wariantach dodatek 100% już nie przysługuje — ale dodatek nocny zostaje, bo ten jest niezależny od sposobu rozliczenia nadgodziny.

Wyliczenie na kwotach: ile daje ta jedna godzina

Pracownik z wynagrodzeniem 6000 zł brutto, zmiana 22:00–6:00 w nocy z 24 na 25 października 2026 r. Wymiar czasu pracy w październiku 2026 r. to 176 godzin, minimalne wynagrodzenie — 4806 zł.

Gdyby pracownik wybrał czas wolny zamiast dodatku, za tę noc dostanie normalne wynagrodzenie (34,09 zł) plus dodatek nocny (5,46 zł), a w zamian odbierze godzinę wolnego w tym samym okresie rozliczeniowym. Własne liczby — także przy stawce godzinowej, innym wymiarze miesiąca i kilku pracownikach — policzysz w kalkulatorze nadgodzin i w kalkulatorze dodatku nocnego.

Pułapki jesiennej nocy — limity, których nie wolno przekroczyć

• Nadgodzin nie planuje się w grafiku. Rozkład czasu pracy musi domykać wymiar miesiąca. Dodatkowa godzina w noc zmiany czasu jest skutkiem przestawienia zegarów, a nie pozycją w harmonogramie — jeśli z góry wpiszesz komuś zmianę 22:00–7:00, planujesz nadgodziny, a to uchybienie.
• Grupy chronione. Pracownicy w ciąży i młodociani nie mogą pracować w nadgodzinach w ogóle, a opiekunowie dziecka do 4 lat — tylko za swoją zgodą (art. 178 KP). W praktyce: albo zmiana skrócona, albo zmiennik na tę godzinę.
• Roczny limit nadgodzin. Praca nadliczbowa z przyczyn szczególnych potrzeb pracodawcy mieści się w limicie 150 godzin rocznie (art. 151 § 3 KP), chyba że układ zbiorowy, regulamin lub umowa podnoszą go w granicach przeciętnie 48 godzin tygodniowo.
• Odpoczynek dobowy. Jesienią przerwa między zmianami jest realnie o godzinę dłuższa — to komfort. Wiosną jest odwrotnie: przerwa obejmująca moment przesunięcia zegarów do przodu trwa faktycznie o godzinę krócej, więc grafik ułożony dokładnie na 11 godzin przerwy wymaga sprawdzenia (art. 132 § 1 KP).

Wiosna: 7 godzin — i pełna pensja

W nocy zmiany na czas letni zegary przeskakują z 2:00 na 3:00. Zmiana 22:00–6:00 trwa wtedy 7 godzin zamiast 8 — i tu pojawia się pytanie, które wraca co roku: czy pracownikowi można za tę godzinę obciąć wynagrodzenie? Nie można. Pracownik był gotów do pracy, a przyczyna niewykonywania jej przez tę godzinę leży po stronie organizacji pracy, a nie po jego stronie — zastosowanie ma art. 81 § 1 KP, który gwarantuje wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania. Przy wynagrodzeniu miesięcznym nie zmienia się nic; przy stawce godzinowej brakującą godzinę rozlicza się właśnie jako czas gotowości.

Inaczej jest z dodatkiem nocnym: ten przysługuje wyłącznie za godziny faktycznie przepracowane w porze nocnej, czyli za 7, a nie za 8.

Jesień kontra wiosna w jednej tabeli

Grafik, ewidencja i lista obecności — jak to zapisać

Najwięcej kłopotu sprawia nie samo wyliczenie, tylko papier: w ewidencji czasu pracy muszą się znaleźć godziny faktycznie przepracowane, a jedna z nich w noc jesiennej zmiany występuje dwa razy. Rozporządzenie podpowiada rozwiązanie — oznaczenie powtórzonej godziny literą „a”. Dalej wystarczy pilnować trzech rzeczy:

• W ewidencji za październik: 9 godzin pracy w tej dobie, w tym 9 godzin w porze nocnej i 1 godzina nadliczbowa z dodatkiem 100%.
• W rozliczeniu nadgodzin: decyzja „dodatek czy czas wolny” zapada w tym samym okresie rozliczeniowym; wniosek pracownika o czas wolny w stosunku 1:1 musi być pisemny.
• W liście płac za marzec: dodatek nocny tylko za przepracowane godziny, ale wynagrodzenie zasadnicze nietknięte.

Grafik odpowiada na pytanie, kto stoi na zmianie tej nocy. Gdy trzeba jeszcze rozpisać, co każda osoba ma w tym czasie zrobić i do kiedy, a potem wiedzieć, ile które zadanie zajęło — zaczyna się praca ciągła, do której służy planowanie zadań zespołu i pomiar czasu pracy w Teametrii: zadania z osobą odpowiedzialną i terminem oraz wspólny kalendarz. Pełny dostęp do wszystkich funkcji przez 30 dni, za darmo i bez podawania danych karty.

Kiedy przestaniemy przestawiać zegarki i który czas zostanie

Obecne rozporządzenie kończy się na tej właśnie nocy

Rozporządzenie z 2022 r. wyznacza daty tylko do 2026 r. włącznie — 25 października to ostatnia zmiana, którą obejmuje. To jednak nie zapowiedź końca przestawiania zegarków, lecz zwykły cykl: Prezes Rady Ministrów ustala daty na co najmniej rok z góry (art. 3 ustawy o czasie urzędowym), a kolejne rozporządzenie na lata 2027–2031 jest w przygotowaniu. Harmonogram jest już przesądzony na poziomie unijnym: komunikat Komisji Europejskiej C/2026/1660 z 18 marca 2026 r. — wydany na podstawie art. 4 dyrektywy 2000/84/WE — podaje daty na pięć lat do przodu, od 28 marca i 31 października 2027 r. aż po 30 marca i 26 października 2031 r.

Dlaczego projekt sprzed ośmiu lat wciąż leży

We wrześniu 2018 r. Komisja Europejska zaproponowała zniesienie sezonowych zmian czasu. Powód był prosty: w konsultacjach publicznych zebrano 4,6 mln odpowiedzi — najwięcej w historii konsultacji Komisji — a 84% uczestników opowiedziało się za końcem przestawiania zegarków. Parlament Europejski poparł kierunek w 2019 r. Sprawa utknęła jednak w Radzie UE, gdzie państwa boją się powstania „czasowej mozaiki”, czyli sąsiadów żyjących w różnych strefach. Polska prezydencja w 2025 r. sondowała gotowość stolic; wiele z nich zażądało twardych danych o skutkach gospodarczych. Komisja zapowiedziała analizę, ale — jak przyznała jej rzeczniczka w październiku 2026 r. — nie potrafi jeszcze podać daty jej publikacji. Dopóki dyrektywa 2000/84/WE obowiązuje, żadne państwo nie może wyłamać się samodzielnie.

Gdyby decyzja zapadła — zostałby czas zimowy czy letni?

Z polskich przepisów wynika odpowiedź, która zaskakuje wiele osób. Ustawa o czasie urzędowym stanowi, że czasem urzędowym w Polsce jest czas środkowoeuropejski (UTC+1), czyli potocznie „zimowy”, albo czas letni w okresie od jego wprowadzenia do odwołania. Czas letni jest więc odstępstwem wprowadzanym rozporządzeniem. Gdyby obowiązek sezonowej zmiany zniknął i nikt nie uchwaliłby nowych przepisów, Polska zostałaby domyślnie przy czasie zimowym.

Preferencje bywają inne niż ta logika: w konsultacjach z 2018 r. większość uczestników z Polski opowiadała się za stałym czasem letnim — dłuższe jasne popołudnia są po prostu atrakcyjne. Towarzystwa naukowe zajmujące się snem i rytmem dobowym rekomendują jednak czas standardowy, bo bliżej mu do czasu słonecznego. Łatwo sprawdzić, o co chodzi, na konkretnych godzinach wschodu słońca w dniu przesilenia zimowego:

Przy stałym czasie letnim w połowie grudnia część kraju zaczynałaby pracę i szkołę w ciemnościach, a pierwsze promienie słońca oglądałaby dopiero po dziewiątej. Przy stałym zimowym — z kolei w czerwcu robiłoby się jasno przed czwartą rano i ciemno przed dwudziestą. Każdy wariant ma swoją cenę i właśnie dlatego spór trwa ósmy rok.

Najczęstsze pytania

Czy za dodatkową godzinę przy zmianie czasu należy się 50% czy 100% dodatku?

100%. Dodatek w tej wysokości przysługuje za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w porze nocnej (art. 151¹ § 1 pkt 1 lit. a KP), a cofnięcie zegarów następuje o 3:00, czyli w środku pory nocnej. Niezależnie od dodatku za każdą faktycznie przepracowaną godzinę nocną należy się dodatek nocny.

Czy pracodawca może zamiast zapłaty oddać godzinę wolnego?

Tak. Na pisemny wniosek pracownika — godzina za godzinę, bez wniosku, z inicjatywy pracodawcy — półtorej godziny wolnego za jedną nadliczbową (art. 151² KP). Czas wolny powinien zostać udzielony w tym samym okresie rozliczeniowym. Przy odbiorze czasu wolnego dodatek 100% nie przysługuje, ale dodatek nocny zostaje.

Czy wiosną pracodawca może obniżyć pensję za krótszą zmianę?

Nie. Pracownik był gotów do wykonywania pracy, a przeszkoda wynikała z organizacji pracy, a nie z jego zachowania — przysługuje mu wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania (art. 81 § 1 KP). Przy wynagrodzeniu miesięcznym kwota nie zmienia się w ogóle. Obniżyć można wyłącznie dodatek nocny, bo ten liczy się od godzin faktycznie przepracowanych.

Czy pracownik może odmówić tej dziewiątej godziny?

Co do zasady nie — praca nadliczbowa w razie szczególnych potrzeb pracodawcy jest obowiązkiem. Wyjątki dotyczą pracowników w ciąży i młodocianych (zakaz bezwzględny), opiekunów dzieci do 4 lat (wymagana zgoda) oraz pracujących w nocy przy pracach szczególnie niebezpiecznych lub wymagających dużego wysiłku, których czas pracy nie może przekroczyć 8 godzin na dobę.

Jak zapisać powtórzoną godzinę w ewidencji czasu pracy?

Zgodnie z rozporządzeniem o czasie letnim powtórzoną godzinę oznacza się literą „a”: po 2:00–3:00 następuje 2a:00–3a:00, a dopiero potem 3:01. W ewidencji za tę dobę wykazuje się 9 godzin pracy, w tym 1 godzinę nadliczbową.

Kiedy będzie następna zmiana czasu?

Czas letni wprowadzimy w nocy z 27 na 28 marca 2027 r. (zegary z 2:00 na 3:00), a odwołamy 31 października 2027 r. Daty na lata 2027–2031 podał komunikat Komisji Europejskiej C/2026/1660 z 18 marca 2026 r.; polskie rozporządzenie na ten okres jeszcze nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw.

Stan prawny: październik 2026 r. Stawki policzone dla wymiaru czasu pracy 176 godzin (październik 2026 i marzec 2027) oraz minimalnego wynagrodzenia 4806 zł w 2026 r. i 4950 zł w 2027 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Szersze omówienie zasad pracy nocnej: Praca w nocy — jak naliczać dodatek nocny i kiedy go wypłacać.